Ngành xây dựng là lĩnh vực bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến kỹ thuật thiết kế và thi công hạ tầng. Không giống các lĩnh vực sản xuất khác. Ngành xây dựng thường nhắm đến những sản phẩm tại những địa điểm dành cho từng đối tượng khách hàng riêng biệt. Đó có thể là cá nhân, hộ gia đình, tổ chức hoặc cả cộng đồng.
Xây dựng cơ bản tạo điều kiện để nâng cao chất lượng, hiệu quả của các hoạt động xã hội, dân sinh, quốc phòng thông qua việc đầu tư xây dựng các công trình xã hội, dịch vụ cơ sở hạ tầng ngày càng đạt trình độ cao. Góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho mọi người dân trong xã hội.
Hoạt động xây dựng thường được xem là riêng lẻ, song trong thực tế, đó là sự kết hợp của rất nhiều nhân tố. Đầu tiên, một nhà quản lý dự án chịu trách nhiệm quản lý công việc chung, sau đó những nhà thầu, kỹ sư tư vấn thiết kế, kỹ sư thi công, kiến trúc sư, tư vấn giám sát... chịu trách nhiệm điều hành, thực hiện và giám sát hoạt động của dự án. Một dự án thành công đòi hỏi một kế hoạch xây dựng hiệu quả, bao gồm việc thiết kế và thi công đảm bảo phù hợp với địa điểm xây dựng và đúng với ngân sách đề ra trong dự toán; tổ chức thi công hợp lý, thuận tiện cho việc chuyên chở, lưu trữ vật liệu xây dựng; đảm bảo các tiêu chuẩn về môi trường, an toàn lao động; giảm thiểu những ảnh hưởng tới cộng đồng...
Khi cuộc sống phát triển thì nhu cầu xây dựng nhà ở, công ty, xí nghiệp,… ngày càng tăng lên. Các kỹ sư xây dựng cần phải có kinh nghiệm, chuyên môn, nghiệp vụ cao để có thể đáp ứng các yêu cầu khắt khe trong xây dựng.
Các sản phẩm xây dựng thường có giá trị lớn, thời gian thi công có thể kéo dài hơn nữa ngành có quy mô đầu tư lớn, chiếm tỷ trọng cao trong nền kinh tế quốc dân do vậy ở hầu hết các quốc gia, ngành xây dựng đều sử dụng một lực lượng lớn lao động trên thị trường lao động, thu hút lượng vốn lớn trong nền kinh tế, tác động lớn tới hoạt động của thị trường tài chính trong nền kinh tế, ngành xây dựng phát triển gắn với sự phát triển của thị trường bất động sản, do vậy sự phát triển của ngành tác động trực tiếp và gián tiếp tới nhiều ngành, nhiều lĩnh vực trong nền kinh tế quốc dân.
Xây dựng hay còn gọi là "thi công xây dựng" là công đoạn hai nhằm thực hiện đồ án tức biến ý đồ của kiến trúc sư thành sản phẩm vật chất, trên một không gian địa hình cụ thể. Kiến trúc là nhiệm vụ, là công việc của kiến trúc sư ; còn xây dựng là trách nhiệm, là nghề của các kỹ sư xây dựng và của các công trình sư. Tóm lại kiến trúc xây dựng là hoạt động không tách rời đều nhằm mục tiêu chung tạo lập không gian sống cho nhân loại. Trước đây được thống nhất làm một nhưng hiện nay đã được tách ra thành hai lĩnh vực chuyên ngành khác nhau tương ứng với hai giai đoạn của quá trình sáng tạo thiên nhiên thứ 2, phục vụ cho con người và xã hội.